جايگاه رفيع خبرنگاري و رسالت سنگين خبرنگاران از نگاه دکتر فلاح
به قلم : دكتر حسن فلاح رئيس شوراي اسلامي شهر بابل
تعيين هفدهم مرداد ماه -سالروز شهادت خبرنگار شهيد محمود صارمي –در تقويم ملّي به (( روز خبر نگار )) نشانهُ جايگاه رفيع خبرنگاري و رسالت سنگين و خطير خبرنگاران عزيز و نقش ممتاز اين قشر پر تلاش در تمامي ابعاد تحوّلات اجتماعي است ؛ لذا ضمن نكو داشت اين روز و عرض تبريك به حضور خبرنگاران عزيز نكاتي را متذكر مي گردد.:
دانشجويي و حقيقت طلبي در كنار فضيلت خواهي و كمال طلبي و زيبايي گرايي از جملهَ گرايشات عالي و تمايلات غير اكتسابي ِ موجود در روح و روان آدمي و در نهايت ، نشانهُ خداگراييِ فطريِ موجود در سرشت آدمي است وآدمي بر اساس روحيهُ دانشجويي وفطرت حقيقت طلبي همواره در صدد دستيابي به اخبار جديد است و لذا مي توان گفت تلاش براي دستيابي به اخبار جديد از جمله دغدغه هاي پايدار تمامي انسانها در طول تاريخ بشر آن هم در تمامي جوامع به شمار مي رود. بديهي است كه ماندگاريِ يك سنّت و پايداري ِ يك روحيه در طول تاريخ در تمامي جوامع انساني نشانهُ فطري بودن آن سنّت پايدار و روحيهُ مستمر مي باشد ؛ اين است كه تمامي جوامع در طول قرون و اعصار از ابتدا تا اين زمان و تا هميشه تاريخ در اولين لحظه برخورد و يا تماس با ديگري غالباً با گفتن واژه (( چه خبر؟ )) در پي دستيابي به اخبار جديد و پاسخگويي به نياز فطري خويش هستند و بر اين اساس ، كمتر واژه اي را مي توان يافت كه روزانه به اندازهُ واژهُ كليدي (( خبر )) بر سر زبانها تكرار شود و اين نيز بدان جهت است كه (( خبر جويي )) در فطرت و سرشت آدمي ريشه داشته و ماهيت و ساختار روح و روان آدمي را تشكيل مي دهد ، چرا كه فزوني و كاستيِ روح و روان آدمي و نيز ميزان برخورداري آدميان از مقام انساني به ميزان آگاهي انسان از اخبار بستگي تام و تمام دارد ؛ لذا جالب است بدانيم كه خداوند براي آنكه برتري آدم بر فرشتگان را براي فرشتگان به اثبات برساند ،آدم را مخاطب قرار مي دهد و مي فرمايد : (( انبئهم با سمائهم )) يعني اسماء آنان را به آنان خبر ده و در ادامه آيه آمده است (( فلمّا انبأهم با سمائهم قال الم اقل لكم انّي اعلم غيب السموات و الارض و اعلم ما تبدون و ما كنتم تكتمون )) يعني آنگاه كه آدم اسماء فرشتگان را به آنان خبر داد، خداوند به فرشتگان فرمود : آيا نگفته بودم كه نهان آسمانها و زمين را مي دانم و مي دانم آنچه را كه شما آشكار نموده و پنهان مي داشتيد .
آري ! خبرجويي در فطرت و سرشت آدمي ريشه داشته و ماهيت روح و روان انسان را تشكيل مي دهد ؛ و لذا مولوي در يك بيان زيباي شعري مي گويد :
جان نباشد جز خبر در آزمون
هر كه را افزون خبر ، جانش فزون
جانِ ما از جان حيوان بيشتر
از چه ؟ از آن رو فزون دارد خبر
بيان اين حقيقت نيز خالي از لطف نيست كه بدانيم هفتاد و هشتمين سوره از سُوَر قرآني به « نبأ» كه به معناي « خبر » مي باشد ، نامگذاري شده و واژه هاي مقدسي همچون نبوّت و نبي و انبياء و ... از واژه نبأ اشتقاق يافت و اين حقيقت به بُعد خبر رساني و جنبه پيام آوري پيامبران الهي اشاره داشته و باعث شده است كه بعضي از بزرگان بگويند « خبرنگاران همچون پيامبران الهي رسالت پيام آوري دارند . »
صرف نظر از مباني نظري مطالب پيش گفته شده ، نقش خبرنگاران و اصحاب قلم و رسانه در تمامي ابعاد تحولّات ِ اجتماعيِ مثبت و يا منفي در تمامي جوامع به ويژه در جهان معاصر و در عصر حاضر بر كسي پوشيده نيست ، لذا امروزه مطبوعات و رسانه ها كه برآيند زحمات خبرنگاران است ، از جمله ابراز قدرت بوده و قلم ، اصلي ترين ابراز رسيدن به قدرت به شمار مي رود تا جايي كه به گفته شاعر :
قلم گفتا كه من شاه جهانم
قلمزن را به قدرت مي رسانم
باور اين حقيقت ، فزاينده رفعتِ جايگاه خبرنگاري و نيز فزاينده رسالت خبرنگاران بوده و ايجاب مي كند كه خبرنگاران بايد علاوه بر داشتن انگيزه الهي و ضمن توجه و اهتمام ويژه به پيش فرضهاي ارزشي ، از بينش صحيح و اطلاعات وسيع و معلومات گسترده برخوردار ، و در تحليل مسايل و تبيين حوادث از توانمندي لازم بهره مند باشند؛ چرا كه صرفاً در آن صورت است كه قداست اين جايگاه ، محفوظ و اين قشر پرتلاش در دستيابي به اهداف مقدس خويش موفق خواهد بود .
در پايان اين نوشتار مختصر توصيه مي گردد كه : خبرنگاران عزيز بايد به بيان اخباري بپردازند كه :
اولاً رشد علمي و ارتقاء سطح فرهنگ عمومي جامعه را در پي داشته باشد .
و ثانياً اخباري را بازگويند كه امنيت و آرامش را براي جامعه به ارمغان بياورد؛ چرا كه به گفته سعدي شيرين سخن : « خبري كه داني دل بيآزارد ، مگوي تا ديگري بيارد » .
و ثالثاً حرمت قلم را پاس داشته و از جوسازيهاي مطبوعاتي و خبرسازيهاي غير واقعي و فريب افكار عمومي و دامن زدن به اختلافات و كشمكشهاي بي اساس و زيانبار و قلم فروشي و يا ديگر انواع استفاده ابزاري از قلم كه همگي دون شأن حرفه مقدس خبرنگاري و منزلت رفيع خبرنگاران است ، جداً بپرهيزند .
به قلم : دكتر حسن فلاح رئيس شوراي اسلامي شهر بابل
تعيين هفدهم مرداد ماه -سالروز شهادت خبرنگار شهيد محمود صارمي –در تقويم ملّي به (( روز خبر نگار )) نشانهُ جايگاه رفيع خبرنگاري و رسالت سنگين و خطير خبرنگاران عزيز و نقش ممتاز اين قشر پر تلاش در تمامي ابعاد تحوّلات اجتماعي است ؛ لذا ضمن نكو داشت اين روز و عرض تبريك به حضور خبرنگاران عزيز نكاتي را متذكر مي گردد.:
دانشجويي و حقيقت طلبي در كنار فضيلت خواهي و كمال طلبي و زيبايي گرايي از جملهَ گرايشات عالي و تمايلات غير اكتسابي ِ موجود در روح و روان آدمي و در نهايت ، نشانهُ خداگراييِ فطريِ موجود در سرشت آدمي است وآدمي بر اساس روحيهُ دانشجويي وفطرت حقيقت طلبي همواره در صدد دستيابي به اخبار جديد است و لذا مي توان گفت تلاش براي دستيابي به اخبار جديد از جمله دغدغه هاي پايدار تمامي انسانها در طول تاريخ بشر آن هم در تمامي جوامع به شمار مي رود. بديهي است كه ماندگاريِ يك سنّت و پايداري ِ يك روحيه در طول تاريخ در تمامي جوامع انساني نشانهُ فطري بودن آن سنّت پايدار و روحيهُ مستمر مي باشد ؛ اين است كه تمامي جوامع در طول قرون و اعصار از ابتدا تا اين زمان و تا هميشه تاريخ در اولين لحظه برخورد و يا تماس با ديگري غالباً با گفتن واژه (( چه خبر؟ )) در پي دستيابي به اخبار جديد و پاسخگويي به نياز فطري خويش هستند و بر اين اساس ، كمتر واژه اي را مي توان يافت كه روزانه به اندازهُ واژهُ كليدي (( خبر )) بر سر زبانها تكرار شود و اين نيز بدان جهت است كه (( خبر جويي )) در فطرت و سرشت آدمي ريشه داشته و ماهيت و ساختار روح و روان آدمي را تشكيل مي دهد ، چرا كه فزوني و كاستيِ روح و روان آدمي و نيز ميزان برخورداري آدميان از مقام انساني به ميزان آگاهي انسان از اخبار بستگي تام و تمام دارد ؛ لذا جالب است بدانيم كه خداوند براي آنكه برتري آدم بر فرشتگان را براي فرشتگان به اثبات برساند ،آدم را مخاطب قرار مي دهد و مي فرمايد : (( انبئهم با سمائهم )) يعني اسماء آنان را به آنان خبر ده و در ادامه آيه آمده است (( فلمّا انبأهم با سمائهم قال الم اقل لكم انّي اعلم غيب السموات و الارض و اعلم ما تبدون و ما كنتم تكتمون )) يعني آنگاه كه آدم اسماء فرشتگان را به آنان خبر داد، خداوند به فرشتگان فرمود : آيا نگفته بودم كه نهان آسمانها و زمين را مي دانم و مي دانم آنچه را كه شما آشكار نموده و پنهان مي داشتيد .
آري ! خبرجويي در فطرت و سرشت آدمي ريشه داشته و ماهيت روح و روان انسان را تشكيل مي دهد ؛ و لذا مولوي در يك بيان زيباي شعري مي گويد :
جان نباشد جز خبر در آزمون
هر كه را افزون خبر ، جانش فزون
جانِ ما از جان حيوان بيشتر
از چه ؟ از آن رو فزون دارد خبر
بيان اين حقيقت نيز خالي از لطف نيست كه بدانيم هفتاد و هشتمين سوره از سُوَر قرآني به « نبأ» كه به معناي « خبر » مي باشد ، نامگذاري شده و واژه هاي مقدسي همچون نبوّت و نبي و انبياء و ... از واژه نبأ اشتقاق يافت و اين حقيقت به بُعد خبر رساني و جنبه پيام آوري پيامبران الهي اشاره داشته و باعث شده است كه بعضي از بزرگان بگويند « خبرنگاران همچون پيامبران الهي رسالت پيام آوري دارند . »
صرف نظر از مباني نظري مطالب پيش گفته شده ، نقش خبرنگاران و اصحاب قلم و رسانه در تمامي ابعاد تحولّات ِ اجتماعيِ مثبت و يا منفي در تمامي جوامع به ويژه در جهان معاصر و در عصر حاضر بر كسي پوشيده نيست ، لذا امروزه مطبوعات و رسانه ها كه برآيند زحمات خبرنگاران است ، از جمله ابراز قدرت بوده و قلم ، اصلي ترين ابراز رسيدن به قدرت به شمار مي رود تا جايي كه به گفته شاعر :
قلم گفتا كه من شاه جهانم
قلمزن را به قدرت مي رسانم
باور اين حقيقت ، فزاينده رفعتِ جايگاه خبرنگاري و نيز فزاينده رسالت خبرنگاران بوده و ايجاب مي كند كه خبرنگاران بايد علاوه بر داشتن انگيزه الهي و ضمن توجه و اهتمام ويژه به پيش فرضهاي ارزشي ، از بينش صحيح و اطلاعات وسيع و معلومات گسترده برخوردار ، و در تحليل مسايل و تبيين حوادث از توانمندي لازم بهره مند باشند؛ چرا كه صرفاً در آن صورت است كه قداست اين جايگاه ، محفوظ و اين قشر پرتلاش در دستيابي به اهداف مقدس خويش موفق خواهد بود .
در پايان اين نوشتار مختصر توصيه مي گردد كه : خبرنگاران عزيز بايد به بيان اخباري بپردازند كه :
اولاً رشد علمي و ارتقاء سطح فرهنگ عمومي جامعه را در پي داشته باشد .
و ثانياً اخباري را بازگويند كه امنيت و آرامش را براي جامعه به ارمغان بياورد؛ چرا كه به گفته سعدي شيرين سخن : « خبري كه داني دل بيآزارد ، مگوي تا ديگري بيارد » .
و ثالثاً حرمت قلم را پاس داشته و از جوسازيهاي مطبوعاتي و خبرسازيهاي غير واقعي و فريب افكار عمومي و دامن زدن به اختلافات و كشمكشهاي بي اساس و زيانبار و قلم فروشي و يا ديگر انواع استفاده ابزاري از قلم كه همگي دون شأن حرفه مقدس خبرنگاري و منزلت رفيع خبرنگاران است ، جداً بپرهيزند .
